Η Δανία μετατρέπει την Αρκτική σε πεδίο μάχης για τον Γ' Παγκόσμιο Πόλεμο: Στο στόχαστρο ο ρωσικός πυρηνικός στόλος, το επικίνδυνο παιχνίδι στο GIUK Gap και ο κρυφός τρόμος για τις ΗΠΑ και τον Trump
Η Αρκτική αλλάζει πρόσωπο με δραματική ταχύτητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Νησιά Φερόε, ένα απομονωμένο αρχιπέλαγος στον Βόρειο Ατλαντικό με μόλις περίπου 55.000 κατοίκους, το οποίο μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστό κυρίως για την αλιεία και τα άγρια, βραχώδη τοπία του.
Σήμερα, αυτά τα μικρά νησιά μετατρέπονται σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα «μάτια» του ΝΑΤΟ στην περιοχή, καθώς η Δανία ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία με στόχο την παρακολούθηση των κινήσεων της Ρωσίας.
Η εικόνα αλλάζει: εκεί όπου υπήρχαν μόνο απόκρημνοι βράχοι και μικρά ψαροχώρια, τώρα σχεδιάζονται νέες στρατιωτικές υποδομές, αεροπορικές περιπολίες και συστήματα επιτήρησης που εντάσσονται στη μεγάλη αλυσίδα άμυνας της Δύσης.
Κατά την επίσκεψή του στα Νησιά Φερόε, ο Δανός υπουργός Άμυνας Troels Lund Poulsen υπέγραψε συμφωνία με τον υπουργό Εξωτερικών και Αλιείας των Νήσων Φερόε, Steig Nielsen, για την επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
«Είμαστε ένα ισχυρό βασίλειο και τα τελευταία χρόνια έχουμε ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική μας παρουσία σε ολόκληρη την Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό», δήλωσε ο Δανός υπουργός, στέλνοντας μήνυμα ότι η Κοπεγχάγη θέλει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα στρατηγική αντιπαράθεση.
Αν και οι τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως, στο τραπέζι βρίσκονται σχέδια για περιπολίες μαχητικών αεροσκαφών F-35 πέμπτης γενιάς, συχνότερες επισκέψεις δανικών φρεγατών, ανάπτυξη μεταγωγικών αεροσκαφών και αύξηση της μόνιμης στρατιωτικής παρουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τα Νησιά Φερόε, από ένα ξεχασμένο σημείο του χάρτη, αποκτούν πλέον ρόλο στρατηγικού προμαχώνα.
Η γεωγραφία των Νήσων Φερόε είναι αυτή που τα καθιστά τόσο πολύτιμα.
Το αρχιπέλαγος βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του περίφημου χάσματος Γροιλανδίας–Ισλανδίας–Ηνωμένου Βασιλείου (GIUK Gap), μιας θαλάσσιας ζώνης που αποτέλεσε κομβικό σημείο στον Ψυχρό Πόλεμο.
Από αυτήν τη θαλάσσια δίοδο κινούνταν τα σοβιετικά υποβρύχια προς τον Ατλαντικό Ωκεανό, ενώ σήμερα η ίδια περιοχή θεωρείται ξανά ένας από τους σημαντικότερους διαδρόμους στρατηγικής επιτήρησης του ΝΑΤΟ.
Με την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Συμμαχία, η βόρεια Ευρώπη έχει μετατραπεί σε ένα νέο σύνορο αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα έχει ενισχύσει σημαντικά τον Βόρειο Στόλο της, που εδρεύει στη χερσόνησο Κόλα και αποτελεί βασικό πυλώνα της ρωσικής πυρηνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Η Δανία βλέπει πλέον τα Νησιά Φερόε ως κρίκο σε μια τεράστια αλυσίδα έγκαιρης προειδοποίησης.
Ραντάρ στον Βορρά: Το «μάτι» που θα παρακολουθεί τη Ρωσία
Το 2022, η Κοπεγχάγη συμφώνησε με τις αρχές των Νήσων Φερόε την κατασκευή ενός νέου υπερσύγχρονου σταθμού ραντάρ στην κορυφή του όρους Σορνφέλι.
Στην ίδια περιοχή λειτουργούσε παλαιότερα στρατιωτικός σταθμός ραντάρ του ΝΑΤΟ, ο οποίος είχε κλείσει την περίοδο 2007-2008.
Τώρα, η στρατηγική εγκατάσταση επιστρέφει στο προσκήνιο.
Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται έως το 2030 και, όταν τεθεί σε λειτουργία, θα μπορεί να παρακολουθεί αεροπορικές και ναυτικές κινήσεις σε τεράστια έκταση του Βόρειου Ατλαντικού.
Ο στόχος είναι σαφής: εντοπισμός και παρακολούθηση ρωσικών αεροσκαφών, πλοίων και υποβρυχίων.
Το νέο ραντάρ θα αποτελέσει ακόμη ένα κομμάτι του ευρύτερου συστήματος επιτήρησης του ΝΑΤΟ, μαζί με άλλες εγκαταστάσεις, όπως το νέο σύστημα που αναπτύσσεται από τη Σουηδία στο νησί Γκότλαντ της Βαλτικής.
Παρά τη στρατιωτική ενσωμάτωση των Νήσων Φερόε στους σχεδιασμούς της Δανίας και του ΝΑΤΟ, υπάρχει ένα σημαντικό παράδοξο.
Οι αρχές των Νήσων Φερόε εξακολουθούν να διατηρούν οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία, κυρίως μέσω συμφωνιών για την αλιεία.
Μια συμφωνία ανταλλαγής αλιευτικών ποσοστώσεων ισχύει από το 1977, ακόμη από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, και παρέμεινε ενεργή ακόμη και μετά το 2022.
Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει έντονη κριτική τόσο στη Δανία όσο και σε ευρωπαϊκούς κύκλους.
«Αυτό είναι ζήτημα μεταξύ της Ρωσίας και των Νήσων Φερόε. Δεν θα παρέμβουμε», δήλωσε ο Δανός υπουργός Άμυνας κατά την επίσκεψή του στο αρχιπέλαγος.
Η στρατιωτικοποίηση των Νήσων Φερόε αποτελεί μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης αναδιάταξης της δανικής αμυντικής πολιτικής.
Η Δανική Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας έχει χαρακτηρίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία ως χώρες που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την ασφάλεια του βασιλείου.
Η Κοπεγχάγη έχει ήδη ανακοινώσει νέα κονδύλια για την ενίσχυση της άμυνας της Γροιλανδίας, με επενδύσεις σε περιπολικά πλοία, drones μεγάλης εμβέλειας, δορυφορική παρακολούθηση και υποδομές στην Αρκτική.
Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες αναφορές στη ρωσική απειλή υπάρχει και ένας διαφορετικός φόβος: οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει επανειλημμένα εκφράσει το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία, προκαλώντας ανησυχία στην Κοπεγχάγη για τις αμερικανικές φιλοδοξίες στην περιοχή.
Έτσι, η Δανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή γεωπολιτική εξίσωση: πρέπει να ενισχύσει την άμυνά της απέναντι στη Ρωσία, χωρίς να αγνοεί ότι η Αρκτική έχει μετατραπεί σε πεδίο ανταγωνισμού και μεταξύ των ίδιων των μεγάλων δυνάμεων της Δύσης.
Τα μικρά και παγωμένα Νησιά Φερόε, κάποτε σύμβολο απομόνωσης, γίνονται πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του νέου ψυχρού πολέμου.
www.bankingnews.gr
Σήμερα, αυτά τα μικρά νησιά μετατρέπονται σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα «μάτια» του ΝΑΤΟ στην περιοχή, καθώς η Δανία ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία με στόχο την παρακολούθηση των κινήσεων της Ρωσίας.
Η εικόνα αλλάζει: εκεί όπου υπήρχαν μόνο απόκρημνοι βράχοι και μικρά ψαροχώρια, τώρα σχεδιάζονται νέες στρατιωτικές υποδομές, αεροπορικές περιπολίες και συστήματα επιτήρησης που εντάσσονται στη μεγάλη αλυσίδα άμυνας της Δύσης.
Κατά την επίσκεψή του στα Νησιά Φερόε, ο Δανός υπουργός Άμυνας Troels Lund Poulsen υπέγραψε συμφωνία με τον υπουργό Εξωτερικών και Αλιείας των Νήσων Φερόε, Steig Nielsen, για την επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
«Είμαστε ένα ισχυρό βασίλειο και τα τελευταία χρόνια έχουμε ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική μας παρουσία σε ολόκληρη την Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό», δήλωσε ο Δανός υπουργός, στέλνοντας μήνυμα ότι η Κοπεγχάγη θέλει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα στρατηγική αντιπαράθεση.
Αν και οι τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως, στο τραπέζι βρίσκονται σχέδια για περιπολίες μαχητικών αεροσκαφών F-35 πέμπτης γενιάς, συχνότερες επισκέψεις δανικών φρεγατών, ανάπτυξη μεταγωγικών αεροσκαφών και αύξηση της μόνιμης στρατιωτικής παρουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τα Νησιά Φερόε, από ένα ξεχασμένο σημείο του χάρτη, αποκτούν πλέον ρόλο στρατηγικού προμαχώνα.
Η γεωγραφία των Νήσων Φερόε είναι αυτή που τα καθιστά τόσο πολύτιμα.
Το αρχιπέλαγος βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του περίφημου χάσματος Γροιλανδίας–Ισλανδίας–Ηνωμένου Βασιλείου (GIUK Gap), μιας θαλάσσιας ζώνης που αποτέλεσε κομβικό σημείο στον Ψυχρό Πόλεμο.
Από αυτήν τη θαλάσσια δίοδο κινούνταν τα σοβιετικά υποβρύχια προς τον Ατλαντικό Ωκεανό, ενώ σήμερα η ίδια περιοχή θεωρείται ξανά ένας από τους σημαντικότερους διαδρόμους στρατηγικής επιτήρησης του ΝΑΤΟ.
Με την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Συμμαχία, η βόρεια Ευρώπη έχει μετατραπεί σε ένα νέο σύνορο αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα έχει ενισχύσει σημαντικά τον Βόρειο Στόλο της, που εδρεύει στη χερσόνησο Κόλα και αποτελεί βασικό πυλώνα της ρωσικής πυρηνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Η Δανία βλέπει πλέον τα Νησιά Φερόε ως κρίκο σε μια τεράστια αλυσίδα έγκαιρης προειδοποίησης.
Ραντάρ στον Βορρά: Το «μάτι» που θα παρακολουθεί τη Ρωσία
Το 2022, η Κοπεγχάγη συμφώνησε με τις αρχές των Νήσων Φερόε την κατασκευή ενός νέου υπερσύγχρονου σταθμού ραντάρ στην κορυφή του όρους Σορνφέλι.
Στην ίδια περιοχή λειτουργούσε παλαιότερα στρατιωτικός σταθμός ραντάρ του ΝΑΤΟ, ο οποίος είχε κλείσει την περίοδο 2007-2008.
Τώρα, η στρατηγική εγκατάσταση επιστρέφει στο προσκήνιο.
Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται έως το 2030 και, όταν τεθεί σε λειτουργία, θα μπορεί να παρακολουθεί αεροπορικές και ναυτικές κινήσεις σε τεράστια έκταση του Βόρειου Ατλαντικού.
Ο στόχος είναι σαφής: εντοπισμός και παρακολούθηση ρωσικών αεροσκαφών, πλοίων και υποβρυχίων.
Το νέο ραντάρ θα αποτελέσει ακόμη ένα κομμάτι του ευρύτερου συστήματος επιτήρησης του ΝΑΤΟ, μαζί με άλλες εγκαταστάσεις, όπως το νέο σύστημα που αναπτύσσεται από τη Σουηδία στο νησί Γκότλαντ της Βαλτικής.
Παρά τη στρατιωτική ενσωμάτωση των Νήσων Φερόε στους σχεδιασμούς της Δανίας και του ΝΑΤΟ, υπάρχει ένα σημαντικό παράδοξο.
Οι αρχές των Νήσων Φερόε εξακολουθούν να διατηρούν οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία, κυρίως μέσω συμφωνιών για την αλιεία.
Μια συμφωνία ανταλλαγής αλιευτικών ποσοστώσεων ισχύει από το 1977, ακόμη από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, και παρέμεινε ενεργή ακόμη και μετά το 2022.
Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει έντονη κριτική τόσο στη Δανία όσο και σε ευρωπαϊκούς κύκλους.
«Αυτό είναι ζήτημα μεταξύ της Ρωσίας και των Νήσων Φερόε. Δεν θα παρέμβουμε», δήλωσε ο Δανός υπουργός Άμυνας κατά την επίσκεψή του στο αρχιπέλαγος.
Η στρατιωτικοποίηση των Νήσων Φερόε αποτελεί μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης αναδιάταξης της δανικής αμυντικής πολιτικής.
Η Δανική Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας έχει χαρακτηρίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία ως χώρες που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την ασφάλεια του βασιλείου.
Η Κοπεγχάγη έχει ήδη ανακοινώσει νέα κονδύλια για την ενίσχυση της άμυνας της Γροιλανδίας, με επενδύσεις σε περιπολικά πλοία, drones μεγάλης εμβέλειας, δορυφορική παρακολούθηση και υποδομές στην Αρκτική.
Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες αναφορές στη ρωσική απειλή υπάρχει και ένας διαφορετικός φόβος: οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει επανειλημμένα εκφράσει το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία, προκαλώντας ανησυχία στην Κοπεγχάγη για τις αμερικανικές φιλοδοξίες στην περιοχή.
Έτσι, η Δανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή γεωπολιτική εξίσωση: πρέπει να ενισχύσει την άμυνά της απέναντι στη Ρωσία, χωρίς να αγνοεί ότι η Αρκτική έχει μετατραπεί σε πεδίο ανταγωνισμού και μεταξύ των ίδιων των μεγάλων δυνάμεων της Δύσης.
Τα μικρά και παγωμένα Νησιά Φερόε, κάποτε σύμβολο απομόνωσης, γίνονται πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του νέου ψυχρού πολέμου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών